HISTORIA
I OPIS MOTOCYKLA MW-750
Przed II wojną
światową opracowano w Niemczech serię bardzo dobrych
motocykli z silnikami typu boxer. Z pośród nich wybrano na
potrzeby armii model R-71. Jak na owe czasy był to motocykl
bardzo nowoczesny, prosty i trwały. Wraz z wcześniejszym
modelem R-12 stanowiły podstawowy sprzęt oddziałów
frontowych. W 1939r w ramach paktu Ribentropp-Mołotow za
pomoc Rosjan w zajęciu Polski - Niemcy udostępnili m.in.
dokumentację techniczną R-71. W ZSRR rozpoczęto produkcję
tego motocykla w Irbickiej Fabryce Motocykli pod nazwą M-72.
Między innymi Niemcy liczyli na zaplecze z częściami
motocyklowymi po agresji na Rosję. Tak więc motocykle
"bliźniaki" R-71 i M-72 walczyły w czasie wojny
przeciwko sobie. W ZSRR produkowane były jeszcze po wojnie w
IMZ jak również KMZ (zobacz też historię KMZ ), która w
połowie lat 50-tych przestarzałą M-kę zmodernizowała
opracowując model K-750. W porównaniu do M-72 uzyskał on
przednie zawieszenie wahaczowe, tylne na teleskopach zamiast
suwaków, nieznacznie unowocześniony silnik i skrzynię
biegów, teleskopowe zawieszenie koła wózka zamiast drążka
skrętnego, głębokie błotniki, nowocześniejsze lampy, pełnopiastowe
bębny hamulcowe, siedzenia motocykla amortyzowane poduszkami
gumowymi zamiast sprężyn, zmienioną ramę wózka bocznego i
przekonstruowaną gondolę głównie w zakresie dostępu do
bagażnika itp. Większość zmian wpłynęła z uwagi na
upraszczanie konstrukcji. Wiele elementów było
zunifikowanych z M-72 w celu ułatwienia dostępu do części
zamiennych dla obu tych maszyn. Dzięki tej modyfikacji
motocykl uzyskał lepszy prześwit i amortyzację stając się
jeszcze lepszą maszyną terenową. Stopniowo modernizowano
model K-750 montując nowszy osprzęt kierownicy, nowsze tłumiki
wydechowe, bezrozdzielaczowy aparat zapłonowy z podwójną
cewką zapłonową, jeszcze nowsze (plastikowe) lampy tylne
itp. Podstawowym odbiorcą motocykli K-750 było wojsko prawie
całego Układu Warszawskiego. Na jego potrzeby opracowano
model K-750W (wojskowy). Został on wyposażony w specjalne
uchwyty do karabinu i jego osprzętu, skrzynki na osprzęt
specjalny, także łopatę i siekierę (niektóre egzemplarze
oprócz tego miały uchwyty na dwie małe łopatki i piłę),kanister
na dodatkowe paliwo oraz malowanie maskujące i wsteczny bieg.
Najważniejszą modyfikację przeprowadzono na początku lat
60-tych. Na specjalne życzenie Armii Czerwonej przystosowano
K-750 do napędu koła wózka bocznego zwiększające jego właściwości
terenowe, co osiągnięto montując mechanizm różnicowy do
przekładni napędzającej koło tylne, zwolnicę przy kole
wózka i dodatkowy wał napędowy. Niektóre egzemplarze
dodatkowo wyposażono w blokadę mechanizmu różnicowego. W
ten sposób powstał specjalny motocykl wojskowy (MW-750). Późniejsze
egzemplarze wyposażane były także w kasetę na magazynki
zapasowe montowaną w bagażniku (po wprowadzeniu nowocześniejszego
karabinu) oraz specjalne osłony lamp tylnych i przednich do
ukrytej jazdy w nocy. Niektóre egzemplarze miały hamulec
postojowy ręczny lub nożny i/lub hamowane koło wózka
bocznego. MW-750 w okresie swej produkcji był stale
modernizowany w miarę opracowywania nowych części do
powstającego "Dniepra" i modernizowanej "Kaśki"
a ponadto w zależności od wymagań wojska np.zmieniono
zbiornik paliwa na większy - kanciasty, wałek napędu kosza
na cienki, jeszcze nowsze lampy tylne i wózka itp. Z powodu
tych licznych zmian na początku lat 70-tych motocykl otrzymał
nazwę MW-750M (modernizowany). Na początku lat 70-tych
opracowano nowy model o symbolu K-650. Był to motocykl z
karoserią K-750 i górnozaworowym silnikiem 650ccm. Nazwa
eksportowa tego motocykla brzmiała "Dniepr".
Jednocześnie zaczęto przygotowywać jego wojskowy
odpowiednik tj. MW-650, który posiadał wszystkie najnowsze
osiągnięcia MW-750M ale dysponował większą mocą i
mniejszym zużyciem paliwa i oleju. Trudno określić kiedy
zaczęła się produkcja każdego modelu i kiedy kończyła.
Motocykle wojskowe nie posiadały numerowanych ram ani roku
produkcji na tabliczkach znamionowych. Numerowane były tylko
silniki, które jako części zamienne były oddawane do
warsztatów naprawczych czy wymieniane na zapasowe z
magazynów. Warsztaty wojskowe wymieniały też samodzielnie
wiele zużytych elementów karoserii, oświetlenia czy wyposażenia
na nowsze typy, które były wzajemnie wymienne - powodując
przy tym liczne różnice w poprzednio takich samych
motocyklach. Mimo wprowadzenia modelu MW-650 jego
dolnozaworowy odpowiednik był produkowany jeszcze w połowie
lat 80-tych. Prawdopodobnie było to spowodowane małą
wybrednością silnika na paliwa gorsze gatunkowo. Armie
Federacji Rosyjskiej wykorzystują motocykle MW-650 do chwili
obecnej, natomiast kraje Układu Warszawskiego po
wyeksploatowaniu motocykli K-750 przestawiły się na
samochody terenowe jako bardziej uniwersalne środki
transportu. Ostatnim produkowanym dolnozaworowym zaprzęgiem
jest jednak nieśmiertelna M-72 która obecnie wytwarzana jest
w Chinach jako "Chang-Jiang" . Poza nielicznymi
zmianami takimi jak aparat zapłonowy czy lampy tylne nie różni
się prawie wcale od swych prawzorów R-71 i M-72. W związku
z tym, że w Polsce motocykle MW nie były używane są rzadko
spotykane. Pierwsze egzemplarze trafiały do nas z Białorusi
na początku lat 90-tych w opłakanym stanie. Były to
wycofywane z wojska wyeksploatowane motocykle sprzedawane byłym
wojskowym w ramach rozliczeń za pensje. Motocykle te w rękach
cywilnych były jeszcze bardziej zajeżdżane. Po sprowadzeniu
do naszego kraju odremontowywano je i trafiały w ręce osób,
które chciały mieć tanią namiastkę BMW Sahary. W późniejszym
okresie wyspecjalizowane firmy sprowadzające radzieckie
motocykle trafiały na przetargi maszyn w lepszym stanie bezpośrednio
z jednostek wojskowych, gdzie zdarzały się nawet
zakonserwowane i nie jeżdżone "nówki" z pełnym
wyposażeniem. Z uwagi na swój charakter i rasową sylwetkę
są poszukiwanymi motocyklami kolekcjonerskimi a ich wartość
przekracza podwójną cenę nowego "Dniepra" czy
K-750.
OPIS MOTOCYKLA MW-750
SILNIK - dolnozaworowy boxer
750ccm, prosty w konstrukcji, dysponujący dużym momentem
obrotowym przy niskich obrotach. Mało wymagający jeżeli
chodzi o paliwo (od 66 oktanów) i warunki atmosferyczne (np.mróz).
Lubi gęsty olej mineralny, który potrafi zużywać w
zastraszających ilościach. Słaba pompa olejowa nie radzi
sobie z rzadkimi olejami syntetycznymi. Konstrukcja prawie
identyczna jak w K-750 i zbliżona do M-72 i
"Dniepr" powoduje, że wiele części jest wzajemnie
wymiennych jak też ułatwia ich zdobycie i powoduje obniżenie
kosztów ich wytwarzania. SKRZYNIA BIEGÓW - pierwsze modele
miały typową skrzynię biegów z K-750. Później
wprowadzono unowocześnione skrzynki z wstecznym i innym
mechanizmem zmiany biegów, a następnie montowano skrzynie
stosowane w "Dnieprach" ale różniące się od
cywilnych wersji innymi przełożeniami (mniejsza zębatka
jedynki dająca większą moc w trudnym terenie i mniejsza zębatka
czwórki umożliwiająca powolną jazdę na najwyższym biegu)
i większą trwałością kół zębatych. Napęd z silnika na
skrzynię biegów przenoszony był dwutarczowym sprzęgłem
suchym tak jak w samochodzie. PRZENIESIENIE NAPĘDU NA KOŁA -
odbywa się za pośrednictwem dwóch wałków napędowych,
mechanizmu różnicowego i zwolnicy. Niektóre egzemplarze miały
blokadę mechanizmu różnicowego. Dzięki napędzanemu kołu
wózka bocznego motocykl lepiej się prowadził na prostych
drogach a dzięki blokadzie łatwiej spisywał się w ciężkim
terenie. Trzeba jednak pamiętać (o tym przypomina tabliczka
ostrzegawcza na zbiorniku paliwa lub skrzynce narzędziowej),
że użycie blokady jest możliwe tylko przy wolnej jeździe
na wprost. Użycie blokady przy większej prędkości powoduje
brak możliwości skręcania - lekko skręcone koło pchane
jest na wprost, a mocny skręt może spowodować pęknięcie
obudowy mechanizmu różnicowego. WÓZEK BOCZNY - jest to
typowy wózek od K-750 ze zmienioną tylną częścią ramy
dopasowaną do napędu koła oraz wieloma specjalnymi
uchwytami do sprzętu saperskiego (łopata,siekiera),
specjalnymi pojemnikami (skrzynka narzędziowa i amunicyjna)
oraz mocowaniami karabinu (przedni i tylny wspornik, uchwyty
zapasowej lufy i uchwyt kolby przy jeździe bez obsługi
karabinu). EKSPLOATACJA - motocykl nadaje się do jazdy w
trudnym terenie, świetnie prowadzi się na równych
nawierzchniach. Ekonomiczna prędkość jazdy to 50 km/godz.
Przyjemnie się go prowadzi z prędkością 60-70 km/godz a prędkość
maksymalna to ok.100 km/godz. Zużycie paliwa waha się od 5
(sam kierowca z prędkością ekonomiczną) do 10 l/100 km (3
osoby z bagażem i dużą prędkością na szosie lub niską
prędkością w terenie). Duże jest także zużycie oleju
silnikowego dochodzące do 0,3 l /100 km. CZĘŚCI - w porównaniu
do radzieckich maszyn cywilnych - MW wyróżniał się większą
trałością. Każda część silnika, skrzyni biegów czy
innych podzespołów była wykonana solidnie i zgodnie z
wszystkimi założonymi normami i oznakowana specjalnymi
znakami jakości (głównie w formie gwiazdki). Wytwarzanie
wybrakowanych części z tym znakiem było traktowane jako
sabotaż i surowo karane. Dzięki temu motocykle miały dłuższą
żywotność i wprawdzie trudno jest zdobyć nowe części
zamienne ze znakiem jakości, jednakże identyczne części do
maszyn cywilnych są łatwo dostępne i niezbyt drogie.
Autor: Marek Żytkowski Internetowy Klub
Motocykli MW
http://mw-750m.webpark.pl
