M-72

750cm3 sv, 22KM, prototyp i kilka egz. próbnych zbudowano w 1941 i po akceptacji Stalina rozpoczęto ich masową produkcję. Produkcja trwała od 1942.02.05 do 1956?1960?1969. Pierwsza partia Emek trafiła na front 1942.02.25. Do 1951 produkowane tylko w zakładach IMZ, od 1952 również w KMZ; Do 1945 do wojska trafiło 9799 szt., więc produkcja do końca 1945 r. mogła wynosić ponad 10 000 egz. W 1950 r. wyprodukowano Emkę nr 30000. Całkowita produkcja - ok. 3 000 000 egz., większość w wersji z koszem. Produkcję na rynek cywilny rozpoczęto w 1950 r.

M-72M

Modyfikacja M-72, 1955 - 1956?1960.

M-72K

Modyfikacja M-72, 27KM, 120km/h z koszem, 1954 - 1960?.

Motocykl M-72 był jednym z najpopularniejszych motocykli w Polsce; był używany przede wszystkim przez Wojsko i Milicję Obywatelską. "Motor" ten pochodzi od niemieckiego BMW R-71. Już od najwcześniejszych lat produkcji był modernizowany, dokonano zmian ułożyskowania wałka rozrządu, zmieniono zawieszenie przedniego błotnika na teleskopach oraz wiele innych części. Wynikiem wariacji na temat M-72 są motocykle: Ural, Dniepr, MW-750, K-750.

Motocykl M-72 pochodzi niemal w prostej linii od BWM R71. Był produkowany w Związku Radzieckim od 1941 roku do końca II wojny światowej, jak również po wojnie. Skąd pokrewieństwo z BMW ? W 1939 roku do Rosji przywieziono kilka R-71, w celu "sklonowania". Motocykle rozebrano na części, dokładnie wszystko zmierzono i rozpoczęto produkcję ich kopii pod nazwą M-72. Przeznaczeniem motocykli była służba w Armii Czerwonej. Pierwsze Emki dotarły na front na jesieni 1942 roku. Ogółem do końca wojny do wojska trafiło 9799 sztuk, które służyły w oddziałach rozpoznawczych oraz w piechocie zmotoryzowanej. Do zakończenia produkcji fabrykę opuściło około trzech milionów Emek, większość z koszami.

1943

Sztywne koło wózka bocznego zastąpiono kołem resorowanym, z drążkiem stabilizującym. Rama kosza ze sztywnym kołem jest jednak produkowana i montowana nadal.

1945

Ropoczęto montowanie reflektora typu FG6B;
Zmieniono kształt dźwigni rozrusznika;
Zmieniono kształt dźwigni zmiany biegów (tzw. "kołyska").

1946

Wprowadzono dwutarczowe sprzęgło w miejsce jednotarczowego.

1947

Zwiększono średnicę sworznia tłokowego z 18mm do 21mm.

1948

Rama motocykla została wzmocniona przez przyspawanie w tylnej części dwóch ukośnych wsporników;
Zmieniono mocowanie tylnego błotnika;
Dolne przednie mocowanie wózka bocznego przyspawano na stałe do ramy motocykla.

1949

Wprowadzono kombinowany olejowy filtr powietrza w miejsce do tej pory stosowanego filtra suchego.

1950

Regulator napięcia typu RR1 zamieniono na RR31;
Kran paliwa typu KP15 zamieniono na KP15A;
Gaźniki K37 zamieniono na K37A;
Cewka zapłonowa typu KM-01 zamieniona na IG 4085;
Klakson C35A zamieniono na CM2 / CM01.

1952

Dolny przedni uchwyt kosza (przegub kulowy) z powrotem zamieniono na przykręcany do ramy motocykla.

1954

Wprowadzono inny, resorowany wraz z kołem błotnik przedni;
Zmodyfikowano uchwyt przedniego siodła;
Wprowadzono uniwersalne siodło tylne, co pociągnęło za sobą zmiany w konstrukcji tylnego błotnika - inaczej rozmieszczone otwory, błotnik nie miał bocznych wsporników do mocowania poprzednio montowanego siodła.

1955

Łożysko ślizgowe wałka rozrządu zastąpiono łożyskiem kulkowym - zmieniono karter silnika (inne gniazdo łożyska - karter nie jest zamienny z poprzednio stosowanym).

1955 - M-72M

W roku 1955 wszedł do produkcji typ M-72M (M - zmodyfikowany), w którym wprowadzono następujące modyfikacje:

- mocniejsze elementy tylnej części ramy,
- zmieniono drążek stabilizujący w ramie wózka bocznego (rama różni się od poprzedniej z roku 1943),
- zmieniono koła - większa średnica bębnów hamulcowych (równocześnie zmieniono popychacz hamulca), wprowadzono mocniejsze linki, zmieniono kształt obudowy przedniego hamulca i obudowę przekładni głównej,
- nieco zmodyfikowany kształt prądnicy w części wchodzącej do karteru silnika,
- nowy rozdzielacz zapłonu typu PM 05, regulowany śrubą, nowy aparat zapłonowy (odstęp między elektrodami można ustawiać w granicach 0,45 - 0,50 mm),
- zmieniono mocowanie ramy wózka bocznego do ramy motocykla (przegubami kulowymi),
- zmieniono dźwignię pokrywy przedziału bagażowego w wózku bocznym,
- zlikwidowano wysięgnik mocowania blokady.